Bức xạ mặt trời là gì? kiến thức bổ ích về bức xạ mặt trời
Bức xạ mặt trời là gì là một câu hỏi được rất nhiều người quan tâm. Đây là một nguồn năng lượng vô cùng quan trọng, thiết yếu đối với cuộc sống của các sinh vật trên Trái Đất. Bài viết sau đây sẽ cung cấp cho bạn các thông tin bổ ích về bức xạ mặt trời.
Bức xạ mặt trời là gì
Bức xạ mặt trời đề cập đến năng lượng mà mặt trời truyền ra bên ngoài vũ trụ dưới dạng sóng điện từ và các dòng hạt Năng lượng do bức xạ truyền qua được gọi là năng lượng bức xạ mặt trời.
Mặc dù năng lượng bức xạ mà trái đất nhận được chỉ bằng 1/2,2 tỷ tổng năng lượng bức xạ mà mặt trời phát ra vũ trụ. Nhưng nó là nguồn năng lượng chính cho sự chuyển động của khí quyển trái đất và là nguồn sáng, nguồn nhiệt năng chính của Trái Đất.
Vào ngày 27 tháng 10 năm 2017, danh sách các chất gây ung thư do Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế của Tổ chức Y tế Thế giới WHO công bố đã được phân loại sơ bộ để tham khảo. Và bức xạ của mặt trời được đưa vào danh sách các chất gây ung thư Loại I.
>>> Xem thêm: vật chất là gì?
Bức xạ mặt trời là gì đối với Trái Đất
Năng lượng bức xạ mặt trời chiếu tới trái đất chỉ là một phần nhỏ trong tổng năng lượng của nó. Nhưng tác dụng của nó là khá lớn. Đây là nguồn năng lượng quan trọng trên bề mặt trái đất.
Tác động đến môi trường địa lý
Tác động của bức xạ mặt trời đến môi trường địa lý rất đa dạng, bao gồm tác động trực tiếp và tác động gián tiếp.
- Tác động trực tiếp: hiện tượng phong hóa đá do thay đổi nhiệt độ.
- Tác động gián tiếp: sự tác động đến các nhân tố của môi trường địa lý trên Trái Đất như khí hậu, sự phân bố động thực vật… Sự ảnh hưởng này là do ở các vĩ độ khác nhau trên Trái Đất, nhiệt lượng mà nó cung cấp lại khác nhau, hình thành các vành đai nhiệt và các vùng khí hậu trên Trái Đất.
Cung cấp năng lượng cho sản xuất và đời sống con người
Cảm nhận trực tiếp nhất của con người về loại năng lượng này xuất phát từ việc nó là năng lượng chính phục vụ sản xuất và đời sống của con người.
Ví dụ, sự phát triển của thực vật cần ánh sáng và nhiệt từ mặt trời, việc sấy khô quần áo cần có ánh sáng mặt trời…
Các nhiên liệu hóa thạch như than đá và dầu mỏ được sử dụng rộng rãi trong công nghiệp được biến đổi từ năng lượng của bức xạ mặt trời, được gọi là “năng lượng mặt trời dự trữ”.
Ngoài ra còn có bếp năng lượng mặt trời, máy nước nóng, pin mặt trời…
Các nhân tố quyết định cường độ bức xạ mặt trời là gì
Cường độ của loại năng lượng này chính là mức độ mạnh yếu mà bức xạ của mặt trời chiếu tới các vùng của Trái Đất. Sự hấp thụ, phản xạ và tán xạ bức xạ của bầu khí quyển làm suy yếu rất nhiều bức xạ đến mặt đất. Nhưng vẫn còn nhiều yếu tố ảnh hưởng đến cường độ của nó khiến bức xạ đến các vùng trên Trái Đất khác nhau. Có 4 yếu tố chính ảnh hưởng đến cường độ bức xạ mặt trời như sau.
1. Vị trí vĩ độ
Nếu ở vĩ độ thấp, góc độ cao mặt trời giữa trưa lớn thì khoảng cách bức xạ mặt trời qua khí quyển ngắn, khí quyển ít bị suy yếu. Khi đó bức xạ chiếu tới mặt đất nhiều hơn, ngược lại thì là ít hơn. Đây là nguyên nhân chính khiến bức xạ mặt trời giảm dần từ vĩ độ thấp đến vĩ độ cao.
Quỹ đạo của Trái đất quanh mặt trời là hình elip, do đó, khoảng cách giữa mặt trời và trái đất luôn thay đổi. Cường độ bức xạ mà trái đất nhận được tỉ lệ nghịch với bình phương khoảng cách giữa mặt trời và trái đất. Góc giữa tia sáng mặt trời và đường chân trời được gọi là góc nâng của mặt trời, và nó có các biến đổi theo ngày và hàng năm. Góc nâng mặt trời càng lớn thì bức xạ càng mạnh.
2. Thời tiết
Thời tiết cũng là một trong những nhân tố gây ảnh hưởng đến cường độ bức xạ mặt trời.
- Khi thời tiết nắng, bầu khí quyển không có mây dẫn đến sự ngăn cản bức xạ của bầu khí quyển suy yếu, bức xạ mặt trời chiếu tới mặt đất mạnh hơn.
- Khi thời tiết mưa, do mây dày và nhiều nên sự ngăn cản bức xạ của bầu khí quyển mạnh, dẫn đến bức xạ chiếu xuống mặt đất yếu.
Ví dụ, khu vực xích đạo được kiểm soát bởi đai áp thấp xích đạo và có nhiều mưa đối lưu hơn, trong khi khu vực cận nhiệt đới được kiểm soát bởi áp cao cận nhiệt đới và có nhiều nắng hơn. Do đó bức xạ ở khu vực xích đạo yếu hơn so với khu vực cận nhiệt đới.
3. Độ cao địa lý
Ở những vùng cao nguyên hay đồi núi, không khí loãng, ảnh hưởng của khí quyển đối với sự ngăn cản bức xạ yếu, bức xạ tác động tới mặt đất mạnh hơn so với các vùng đồng bằng thấp. Đây chính là lý do tại sao vùng cao nguyên như Đà Lạt có khí hậu mát mẻ, nhưng ánh nắng thì rất mạnh và có thể gây đen sạm da nhanh hơn so với ánh nắng ở các vùng đồng bằng.
4. Độ dài ngày ở các khu vực
Độ dài ngày chính là thời gian mà mặt trời chiếu sáng trên Trái Đất trong một ngày. Độ dài ngày ở khu vực nào càng dài, bức xạ chiếu tới khu vực đó càng mạnh và ngược lại. Ví dụ, vào mùa hè, nhiệt độ giữa miền Nam và miền Bắc ở nước ta chênh lệch không lớn, do các vùng vĩ độ cao hơn có thời gian ban ngày dài hơn, bù lại năng lượng bị hao hụt do góc độ mặt trời thấp.
Độ dài của ngày ở vùng xích đạo là 12 giờ trong tất cả các mùa. Các vùng khác trên Trái Đất, độ dài ngày thay đổi tùy theo các mùa.
Trên đây là câu trả lời cho câu hỏi bức xạ mặt trời là gì và những kiến thức bổ ích xung quanh nó. Hy vọng bài viết đã cung cấp cho các bạn thêm nhiều thông tin thú vị và mới mẻ về nguồn năng lượng này.
source https://thietbigiadinh.org/buc-xa-mat-troi-la-gi/
Nhận xét
Đăng nhận xét